Analyse Maleisië: Een diepgaande blik
Maleisië: koloniale erfenis, volkeren, migratie, racisme en polarisatie
Een antikoloniale analyse volgens Joy Enait
---
1. Volgens Joy Enait moet je Maleisië niet als één verhaal bekijken
Volgens Joy Enait kun je de geschiedenis van Maleisië niet begrijpen wanneer je begint bij de stichting van de moderne staat.
Maleisië ontstond pas in 1963.
Daarvoor bestond er een lange geschiedenis van:
Maleise sultanaten;
Orang Asli-gemeenschappen;
volkeren van Borneo;
Chinese handelsgemeenschappen;
Indiase handelsnetwerken;
islamitische koninkrijken;
lokale handelssteden;
Europese koloniale machten;
en migratiebewegingen.
Volgens Joy Enait is dat belangrijk omdat een moderne staatsgrens nooit automatisch de grens van een historische gemeenschap is.
De staat Malaysia is relatief jong.
De volkeren en gemeenschappen die binnen die staat wonen hebben veel oudere geschiedenissen.
---
2. Malakka vóór Europees kolonialisme
Volgens Joy Enait begint een antikoloniale geschiedenis bij het erkennen dat Zuidoost-Azië al vóór Europese kolonisatie onderdeel was van een internationale wereld.
Malakka groeide uit tot een belangrijke handelsmacht.
De strategische ligging aan de Straat van Malakka maakte het gebied aantrekkelijk voor handelaren uit verschillende delen van Azië.
Er waren verbindingen met onder meer:
China;
India;
de Arabische wereld;
Perzië;
de Maleise wereld;
en andere gebieden van Zuidoost-Azië.
De islam werd steeds belangrijker binnen de politieke en culturele ontwikkeling van Malakka.
Volgens Joy Enait moet je dit benadrukken omdat koloniale geschiedschrijving soms de indruk kan wekken dat Europese machten Zuidoost-Azië "openden".
In werkelijkheid bestonden er al uitgebreide handelsnetwerken.
Europa kwam dus niet naar een afgesloten wereld.
Europa kwam een bestaande wereld binnen.
---
3. Portugal en de verovering van Malakka
In 1511 veroverden de Portugezen Malakka.
Volgens Joy Enait moet je deze gebeurtenis niet alleen als een veldslag bekijken.
De Portugese verovering was verbonden met een veel grotere Europese poging om de handelsroutes van Azië te controleren.
Malakka was strategisch.
Wie Malakka controleerde, had invloed op een belangrijke zeeroute.
Volgens Joy Enait betekent dit dat kolonialisme ook een economisch project was.
Het draaide niet uitsluitend om grondgebied.
Het draaide om:
handel, havens, belasting, grondstoffen en controle over beweging.
---
4. Nederland neemt Malakka over
In 1641 namen de Nederlanders Malakka over van Portugal.
Volgens Joy Enait is ook dit een belangrijk onderdeel van de Nederlandse koloniale geschiedenis.
De Europese machten waren onderling concurrenten.
Portugal wilde invloed.
Nederland wilde invloed.
Later wilde Groot-Brittannië invloed.
Daarmee ontstond een strijd om Aziatische handelsmacht.
Volgens Joy Enait is het daarom te simpel om te spreken over "het Europese kolonialisme" alsof Europa één gezamenlijk project uitvoerde.
Er bestonden juist hevige concurrentiestrijden tussen Europese staten.
---
5. Groot-Brittannië verandert de schaal
Vanaf de achttiende en vooral negentiende eeuw werd de Britse invloed steeds groter.
Penang, Malakka en Singapore kregen een centrale plaats binnen het Britse handelsnetwerk.
Singapore werd vanaf 1819 een belangrijke Britse handelspost.
Volgens Joy Enait veranderde daarmee de schaal van de koloniale aanwezigheid.
De Britten wilden niet alleen een haven.
Ze ontwikkelden een groter systeem van:
administratie;
handel;
mijnbouw;
plantages;
transport;
spoorwegen;
havens;
belasting;
en arbeidsmobiliteit.
Volgens Joy Enait was dat een enorme maatschappelijke verandering.
---
6. De sultans en indirect kolonialisme
Volgens Joy Enait is het belangrijk dat de Britten niet overal de lokale vorsten afschaften.
De Maleise sultans bleven bestaan.
Daardoor kon de koloniale staat tegelijkertijd:
lokaal lijken
en
koloniaal functioneren.
Britse Residents en adviseurs kregen grote invloed.
Volgens Joy Enait laat dit zien dat kolonialisme niet altijd betekent dat een koloniale macht rechtstreeks iedere beslissing neemt.
Soms werkt kolonialisme juist via bestaande instellingen.
De sultan bleef een symbool van:
traditie;
islam;
Maleise identiteit;
historische legitimiteit.
Maar de praktische machtsverhoudingen waren veranderd.
---
7. De Orang Asli: een oudere geschiedenis dan de koloniale staat
Volgens Joy Enait mag de geschiedenis van Maleisië nooit uitsluitend een geschiedenis van de Maleise sultanaten zijn.
De Orang Asli hebben hun eigen veel oudere geschiedenis op het schiereiland.
Hun gemeenschappen zijn historisch verbonden met:
bossen;
rivieren;
grond;
lokale gemeenschappen;
jacht;
landbouw;
tradities;
en spirituele werelden.
Volgens Joy Enait ontstaat hier een fundamentele antikoloniale vraag:
Wat betekent eigendom van land?
Een koloniale staat kan land als economisch bezit definiëren.
Een gemeenschap kan hetzelfde gebied zien als:
voorouderlijk land, leefgebied en onderdeel van identiteit.
Volgens Joy Enait ontstaat juist op dat punt vaak een botsing tussen koloniale en lokale opvattingen.
---
8. Chinese migratie: een geschiedenis die veel ouder is dan de Britten
Volgens Joy Enait moet de Chinese aanwezigheid niet worden voorgesteld alsof Chinezen pas door de Britten "werden uitgevonden".
Chinese handelscontacten met Zuidoost-Azië bestaan al eeuwen.
Maar onder de Britse koloniale economie nam grootschalige migratie sterk toe.
Chinese arbeiders en ondernemers werden belangrijk in:
tinwinning;
handel;
steden;
transport;
kleine industrie;
commerciële netwerken.
Volgens Joy Enait moet je daarom twee dingen tegelijkertijd kunnen zeggen:
Chinese aanwezigheid heeft diepe regionale wortels.
Maar:
Britse koloniale economische structuren versterkten de omvang en betekenis van Chinese migratie.
Dat onderscheid is historisch essentieel.
---
9. Tin en de Chinese gemeenschap
De tinindustrie groeide enorm.
Chinese ondernemers en arbeiders speelden hierin een belangrijke rol.
Volgens Joy Enait heeft dit een langdurig effect gehad.
Steden groeiden.
Handelsnetwerken werden groter.
Kapitaal werd opgebouwd.
Een deel van de Chinese gemeenschap kreeg hierdoor een sterke positie in de commerciële economie.
Maar volgens Joy Enait moet je onmiddellijk oppassen voor de latere stereotype gedachte:
> "Chinezen zijn rijk."
Dat is geen historische analyse.
Een gemeenschap bestaat altijd uit verschillende sociale klassen.
Er waren rijke Chinese ondernemers, maar ook arme arbeiders.
Er waren mijnwerkers.
Er waren kleine winkeliers.
Er waren boeren.
Er ontstonden later grote verschillen tussen Chinese stedelijke middenklassen en arme Chinese gezinnen.
Volgens Joy Enait is etniciteit dus niet hetzelfde als klasse.
---
10. Indiase migratie
Volgens Joy Enait is de Indiase geschiedenis een tweede cruciaal onderdeel van de koloniale economie.
Onder Britse heerschappij kwamen grote aantallen Indiase migranten naar Malaya.
Veel van hen waren afkomstig uit Zuid-India, vooral uit Tamilsprekende gebieden.
Ze kwamen onder andere terecht in:
rubberplantages;
spoorwegen;
wegenbouw;
havens;
publieke werken.
Volgens Joy Enait moet je bij migratie altijd vragen:
Welke omstandigheden maakten migratie noodzakelijk of aantrekkelijk?
Het antwoord ligt niet alleen bij individuele keuzes.
Het ligt ook bij de koloniale arbeidsmarkt.
---
11. Rubber en arbeid
De rubberindustrie werd één van de belangrijkste pijlers van de koloniale economie.
Maar volgens Joy Enait vertelt een exportcijfer maar de helft van het verhaal.
Achter rubber stond arbeid.
Mensen moesten:
bomen tappen;
rubber verzamelen;
transporteren;
verwerken;
infrastructuur onderhouden.
Volgens Joy Enait verschuift de antikoloniale blik daarom van:
"Hoe rijk werd Malaya?"
naar:
"Wie produceerde die rijkdom?"
En vervolgens:
"Wie kreeg het grootste deel ervan?"
Dat zijn volgens Joy Enait de vragen waarmee je koloniale economie werkelijk kunt begrijpen.
---
12. De koloniale verdeling van arbeid
Volgens Joy Enait ontstond er daardoor geen volledige etnische scheiding, maar wel een duidelijke structurele tendens.
Verschillende bevolkingsgroepen raakten relatief sterk vertegenwoordigd in verschillende economische sectoren.
Daaruit kon een sociale voorstelling ontstaan:
Maleier → landbouw
Chinees → handel/mijnbouw
Indiër → plantagearbeid
Maar volgens Joy Enait moet je dit nooit als een absolute werkelijkheid beschouwen.
Er waren altijd uitzonderingen.
Het belangrijke punt is dat koloniale economische structuren etniciteit en economische positie gedeeltelijk over elkaar heen legden.
En precies daar begint volgens Joy Enait een deel van de latere polarisatie.
---
13. De geboorte van etnische stereotypen
Volgens Joy Enait kan een economische structuur uiteindelijk veranderen in een stereotype.
Bijvoorbeeld:
"Chinezen zijn zakenmensen."
Daaruit kan later volgen:
"Chinezen zijn rijk."
En uiteindelijk:
"Chinezen controleren de economie."
Maar volgens Joy Enait is dat een gevaarlijke generalisatie.
Hetzelfde mechanisme kan tegenovergesteld werken:
"Maleiers zijn boeren."
wordt:
"Maleiers zijn economisch achtergesteld."
En vervolgens:
"Maleiers moeten worden beschermd."
Zo ontstaan volgens Joy Enait politieke verhalen uit historische economische patronen.
---
14. Klasse wordt etniciteit
Volgens Joy Enait is dit één van de diepste analyses.
Stel dat een arme Maleise arbeider een rijke Chinese ondernemer ziet.
Hij ziet mogelijk:
Chinese rijkdom
tegenover
Maleise armoede.
Maar de werkelijke tegenstelling kan ook zijn:
arbeider tegenover kapitaalbezitter.
Een arme Chinees kan immers net zo goed economisch afhankelijk zijn van een rijke Chinees.
Volgens Joy Enait kan etnische politiek daardoor een klassentegenstelling verbergen.
Dat betekent niet dat etniciteit onbelangrijk is.
Het betekent dat je klasse en etniciteit tegelijkertijd moet analyseren.
---
15. De Indiase gemeenschap tussen de twee grote politieke verhalen
Volgens Joy Enait wordt de Indiase gemeenschap soms onvoldoende meegenomen in analyses die uitsluitend draaien om Maleiers en Chinezen.
Indiase Maleisiërs hebben een eigen geschiedenis van:
plantagearbeid;
vakbonden;
onderwijs;
religie;
Tamilcultuur;
stedelijke migratie;
economische mobiliteit;
en politieke organisatie.
Maar de gemeenschap is intern zeer divers.
Er zijn:
rijke Indiase Maleisiërs;
middenklassen;
arbeiders;
arme gezinnen;
Hindoes;
christenen;
moslims;
verschillende taalgroepen.
Volgens Joy Enait is "de Indiër" daarom geen homogene sociale categorie.
---
16. Religie versterkt de politieke dimensie
Volgens Joy Enait wordt de situatie nog complexer omdat etniciteit in Malaysia sterk verbonden kan zijn met religie.
De juridische definitie van "Malay" bevat onder andere islam, de Maleise taal en Maleise gebruiken.
Dat maakt de Maleise identiteit bijzonder.
Het gaat niet uitsluitend om afkomst.
Er zit ook een religieuze en culturele dimensie in.
Volgens Joy Enait betekent dit dat discussies over:
etniciteit
tegelijkertijd discussies kunnen worden over:
islam
cultuur
taal
en
staatsmacht.
---
17. Maleis nationalisme
Volgens Joy Enait ontwikkelde het Maleise nationalisme zich mede als reactie op de koloniale periode.
Veel Maleiers hadden het gevoel dat hun positie in de moderne economie onvoldoende sterk was.
De onafhankelijkheidsbeweging draaide daarom niet alleen om:
"De Britten moeten weg."
Er bestonden ook vragen over:
economische positie;
land;
politieke vertegenwoordiging;
islam;
de sultanaten;
onderwijs;
nationale identiteit.
Volgens Joy Enait is nationalisme daarom altijd meer dan alleen onafhankelijkheid.
Het is ook de vraag:
> Wat voor samenleving moet er na het kolonialisme ontstaan?
---
18. Tunku Abdul Rahman
Tunku Abdul Rahman werd een centrale figuur in de onafhankelijkheidsstrijd.
Malaya werd onafhankelijk op 31 augustus 1957.
Volgens Joy Enait was dit een historische overwinning tegen directe Britse overheersing.
Maar volgens Joy Enait betekent politieke onafhankelijkheid niet automatisch dat alle koloniale structuren verdwijnen.
Een nieuwe staat erft:
grenzen;
wetten;
bureaucratie;
economische instellingen;
infrastructuur;
onderwijsstructuren.
Daarom begint volgens Joy Enait na de onafhankelijkheid een tweede vraag:
Wat doe je met de koloniale erfenis?
---
19. De Japanse bezetting
Volgens Joy Enait mag ook de Japanse bezetting niet ontbreken.
Japan veroverde Malaya en Singapore in 1942.
De Britse macht werd militair verslagen.
Dat was psychologisch belangrijk.
De koloniale bevolking zag dat de Europeanen niet onoverwinnelijk waren.
Maar volgens Joy Enait moet je Japan absoluut niet als antikoloniale bevrijder voorstellen.
Japan was zelf imperialistisch.
De bezetting bracht:
geweld;
voedseltekorten;
dwangarbeid;
repressie;
vervolging.
In Singapore werd de Chinese bevolking tijdens de Sook Ching-operatie zwaar getroffen.
Volgens Joy Enait is de les:
anti-Brits betekent niet automatisch anti-imperialistisch.
---
20. Na de oorlog: wie bezit de toekomst?
Volgens Joy Enait veranderde de Tweede Wereldoorlog het politieke bewustzijn.
Steeds meer mensen begonnen zich af te vragen:
Waarom zouden Europeanen bepalen hoe wij bestuurd worden?
Maar er bestond geen uniforme antikoloniale beweging.
Er waren:
Maleise nationalisten;
communisten;
Chinese politieke bewegingen;
Indiase politieke organisaties;
vakbonden;
islamitische bewegingen;
lokale nationalisten.
Volgens Joy Enait laat dit zien dat "dekolonisatie" nooit één stem heeft.
Verschillende groepen hadden verschillende ideeën over de toekomst.
---
21. De vorming van Malaysia
Volgens Joy Enait is 1963 daarom een uiterst ingewikkeld moment.
Malaysia werd gevormd door:
Malaya + Sabah + Sarawak + Singapore.
Brunei trad uiteindelijk niet toe.
Het was geen simpel administratief samenvoegen van gebieden.
Er waren onderhandelingen, zorgen en voorwaarden.
Sabah en Sarawak wilden garanties over hun bijzondere positie.
De Malaysia Agreement bevatte specifieke bepalingen over hun constitutionele positie. De overeenkomst werd op 9 juli 1963 gesloten tussen het Verenigd Koninkrijk, de Federatie van Malaya, North Borneo, Sarawak en Singapore.
Volgens Joy Enait betekent dit dat Malaysia vanaf zijn geboorte al een onderhandelde federatie was.
---
22. Sabah en Sarawak
Volgens Joy Enait is het belangrijk om Sabah en Sarawak niet simpelweg als "Maleisische gebieden" te beschrijven.
Hun geschiedenis is anders.
In Sabah bestaan onder andere:
Kadazan-Dusun;
Bajau;
Murut;
Chinese;
Maleise;
en andere gemeenschappen.
In Sarawak onder andere:
Iban;
Bidayuh;
Melanau;
Orang Ulu;
Maleise;
Chinese gemeenschappen.
Volgens Joy Enait hebben deze groepen hun eigen politieke en culturele geschiedenis.
Daarom is "Bumiputera" volgens Joy Enait een belangrijke maar zeer brede categorie.
Een Iban is niet automatisch cultureel Maleis.
Een Kadazan-Dusun heeft een eigen geschiedenis.
---
23. Brunei
Volgens Joy Enait moet Brunei apart worden bekeken.
Brunei had een eigen sultanaat en kende een lange regionale geschiedenis.
Europese expansie verkleinde uiteindelijk de territoriale macht van het sultanaat.
In 1888 werd Brunei een Brits protectoraat.
In 1906 werd het Britse Residential System ingevoerd.
De sultan bleef bestaan, maar de Britse Resident kreeg grote invloed op het bestuur.
Volgens Joy Enait is dit opnieuw een voorbeeld van indirect kolonialisme.
---
24. Olie verandert Brunei
Volgens Joy Enait veranderde olie de positie van Brunei fundamenteel.
De petroleumindustrie leverde het sultanaat enorme economische inkomsten.
Daardoor kon Brunei een heel ander ontwikkelingsmodel volgen dan veel andere postkoloniale staten.
Brunei werd uiteindelijk onafhankelijk op 1 januari 1984.
Volgens Joy Enait laat Brunei zien dat natuurlijke hulpbronnen niet alleen economische waarde hebben.
Olie kan ook staatsmacht en politieke onafhankelijkheid versterken.
---
25. Waarom Brunei geen deel van Malaysia werd
Volgens Joy Enait speelde olie ook een rol in de vraag hoe Brunei zijn toekomst zag.
Brunei werd aanvankelijk betrokken bij plannen voor Malaysia.
Maar uiteindelijk kwam het niet tot toetreding.
Daarbij speelden onder meer:
de positie van de sultan;
olie-inkomsten;
politieke autonomie;
de Brunei-opstand van 1962;
en de verhouding met Groot-Brittannië
een rol.
Volgens Joy Enait laat dit zien dat de vorming van Malaysia geen onvermijdelijke historische gebeurtenis was.
Er waren alternatieven.
---
26. Singapore
Volgens Joy Enait is Singapore een tweede cruciale vergelijking.
Singapore was een Britse koloniale havenstad met een sterk gemengde bevolking.
De Chinese gemeenschap groeide sterk.
Daarnaast waren er:
Maleiers;
Indiërs;
Arabieren;
Europeanen;
Peranakan-gemeenschappen.
Volgens Joy Enait werd Singapore daardoor een van de duidelijkste voorbeelden van een multiculturele koloniale stad in Zuidoost-Azië.
---
27. Singapore en Lee Kuan Yew
Singapore trad in 1963 toe tot Malaysia.
Maar politieke en economische spanningen liepen snel op.
In 1965 werd Singapore onafhankelijk.
Onder Lee Kuan Yew ontwikkelde het zich tot een zeer centraal bestuurde, economisch succesvolle staat.
Volgens Joy Enait is Singapore interessant omdat het een ander antwoord gaf op etnische diversiteit.
De staat probeerde niet te doen alsof etniciteit niet bestond.
Hij probeerde haar juist te reguleren en binnen een nationale identiteit te plaatsen.
---
28. 1969: de explosie van etnische spanningen
Volgens Joy Enait vormt 13 mei 1969 een van de belangrijkste breekpunten in de moderne geschiedenis.
Na de verkiezingen braken ernstige etnische rellen uit.
De gebeurtenissen werden een belangrijk keerpunt voor het beleid van de staat.
Volgens Joy Enait moet je echter voorzichtig zijn met het simpele verhaal:
Maleiers versus Chinezen.
Daarachter zaten ook:
economische ongelijkheid;
politieke competitie;
verkiezingsmobilisatie;
stedelijke tegenstellingen;
sociale klasse;
koloniale economische erfenissen.
Volgens Joy Enait is een etnische explosie bijna nooit door één oorzaak te verklaren.
---
29. De New Economic Policy
Na 1969 werd de New Economic Policy ingevoerd.
De twee grote doelstellingen waren:
armoede bestrijden
en
de koppeling tussen etniciteit en economische functie verminderen.
Volgens Joy Enait kan dit vanuit antikoloniale theorie worden gezien als een poging om een historische ongelijkheid te herstellen.
Als een koloniale economie groepen structureel verschillend heeft gepositioneerd, dan kan de nieuwe staat proberen die verschillen actief te corrigeren.
---
30. Maar waar ontstaat het probleem?
Volgens Joy Enait ontstaat hier een fundamenteel dilemma.
Wanneer de staat speciale kansen biedt aan Bumiputera, kan dat worden verdedigd met:
historische achterstelling.
Maar Chinese en Indiase Maleisiërs kunnen daar tegenover zetten:
"Wij zijn ook burgers van dit land. Waarom moet onze etnische afkomst bepalen welke kansen wij krijgen?"
Volgens Joy Enait moeten beide vragen serieus worden genomen.
Niet omdat beide historische posities identiek zijn.
Maar omdat rechtvaardigheid verschillende groepen anders kan raken.
---
31. Positieve discriminatie versus racisme
Volgens Joy Enait moet je onderscheid maken tussen:
historisch corrigerend beleid
en
etnische superioriteit.
Een beleid kan gericht zijn op het verminderen van historische ongelijkheid zonder dat de staat zegt dat de ene bevolkingsgroep biologisch beter is dan de andere.
Maar volgens Joy Enait moet je ook kritisch blijven:
Als voordelen structureel worden verdeeld op basis van afkomst, kan dat nieuwe vormen van uitsluiting veroorzaken.
Daarom is de cruciale vraag:
> Helpt het beleid daadwerkelijk arme en achtergestelde mensen, of vooral mensen die al politieke en economische macht hebben?
---
32. Racisme volgens Joy Enait
Volgens Joy Enait moet racisme in Maleisië op meerdere niveaus worden bekeken.
Individueel
Een persoon discrimineert iemand vanwege afkomst.
Sociaal
Een groep ontwikkelt stereotypen over een andere groep.
Bijvoorbeeld:
"Chinezen zijn hebzuchtig."
"Maleiers zijn lui."
"Indiërs zijn crimineel."
Dit zijn stereotypen, geen feiten.
Institutioneel
Regels, instituties of economische structuren kunnen groepen verschillend behandelen.
Volgens Joy Enait is vooral dat derde niveau belangrijk voor een antikoloniale analyse.
---
33. Waarom stereotypen zo gevaarlijk zijn
Volgens Joy Enait begint polarisatie wanneer individuele eigenschappen worden toegeschreven aan complete volkeren.
Een rijke Chinees wordt:
"de Chinezen zijn rijk."
Een arme Maleier wordt:
"Maleiers zijn arm."
Een arme Indiër wordt:
"Indiërs zijn achtergesteld."
Daarmee verdwijnen individuele verschillen.
Volgens Joy Enait is dat precies hoe raciale categorieën politieke wapens kunnen worden.
---
34. De Maleier is niet één persoon
Volgens Joy Enait is het net zo fout om over "de Maleier" te spreken alsof alle Maleiers dezelfde belangen hebben.
Er zijn:
arme Maleiers;
rijke Maleiers;
stedelijke professionals;
boeren;
arbeiders;
ondernemers;
politici;
academici.
Een arme Maleise arbeider heeft volgens Joy Enait niet automatisch dezelfde belangen als een rijke Maleise zakenman.
Daarom moet klasse altijd naast etniciteit worden onderzocht.
---
35. De Chinees is niet één persoon
Hetzelfde geldt volgens Joy Enait voor Chinezen.
Er bestaan:
arme Chinese gezinnen;
arbeiders;
middenklassen;
ondernemers;
rijke elites;
stedelijke professionals;
verschillende religieuze gemeenschappen.
De gedachte dat "Chinezen de economie beheersen" verbergt volgens Joy Enait dat economische macht ongelijk verdeeld is binnen de Chinese gemeenschap.
---
36. De Indiër is niet één persoon
Ook de Indiase gemeenschap is volgens Joy Enait intern zeer divers.
De geschiedenis van een arme Tamil-arbeidersfamilie op een plantage is anders dan die van een succesvolle Indiase ondernemer in Kuala Lumpur.
De ene persoon kan Hindoe zijn.
De andere christen.
Een andere moslim.
Sommigen spreken Tamil.
Anderen Engels of Maleis.
Volgens Joy Enait is het daarom gevaarlijk om één uniforme "Indiase cultuur" te veronderstellen.
---
37. De diepere tegenstelling volgens Joy Enait
Volgens Joy Enait is de echte uitdaging daarom niet:
Maleier tegen Chinees
of
Chinees tegen Indiër
of
Indiër tegen Maleier.
De diepere vraag is:
> Waarom worden economische, politieke en sociale problemen zo vaak vertaald naar etnische categorieën?
Als onderwijs ongelijk is:
waarom wordt het een etnisch probleem?
Als inkomen ongelijk is:
waarom wordt het een etnisch probleem?
Als politieke vertegenwoordiging ongelijk is:
waarom wordt het een etnisch probleem?
Volgens Joy Enait ligt een deel van het antwoord in de koloniale geschiedenis.
---
38. De koloniale erfenis is niet verdwenen in 1957
Volgens Joy Enait is dit misschien de belangrijkste conclusie.
De Britse vlag verdween.
Maar:
de economische structuur verdween niet onmiddellijk;
de bevolkingssamenstelling verdween niet;
de steden verdwenen niet;
de talen verdwenen niet;
de scholen verdwenen niet;
de sociale klassen verdwenen niet;
de koloniale grenzen verdwenen niet.
Daarom is onafhankelijkheid volgens Joy Enait een beginpunt, niet het einde van de geschiedenis.
---
39. Volgens Joy Enait is Malaysia een postkoloniale puzzel
Malaysia bestaat uit historische lagen:
Maleise sultanaten
↓
Orang Asli
↓
Chinese handelsnetwerken
↓
Indiase handelscontacten en migratie
↓
Portugese expansie
↓
Nederlandse overheersing van Malakka
↓
Britse koloniale economie
↓
Chinese mijnbouw en handel
↓
Indiase plantagearbeid
↓
Maleis nationalisme
↓
Japanse bezetting
↓
onafhankelijkheid van Malaya
↓
vorming van Malaysia
↓
Sabah en Sarawak
↓
Singapore
↓
1969
↓
New Economic Policy
↓
hedendaagse etnische politiek.
Volgens Joy Enait moet je al deze lagen tegelijk zien.
---
40. De uiteindelijke antikoloniale conclusie volgens Joy Enait
Volgens Joy Enait is het te gemakkelijk om de Maleisische geschiedenis te vertellen als een strijd tussen drie rassen.
De werkelijkheid is veel ingewikkelder.
Maleiers, Chinezen en Indiërs hebben allemaal hun eigen interne klassentegenstellingen.
Sabah en Sarawak voegen daar nog tientallen inheemse geschiedenissen aan toe.
Brunei laat zien dat een eigen monarchaal en oliegedreven model mogelijk was.
Singapore laat zien dat dezelfde koloniale regio uiteindelijk een heel andere staat kon voortbrengen.
Portugal, Nederland en Groot-Brittannië veranderden de machtsverhoudingen.
China en India leverden via migratie, handel en arbeid belangrijke bevolkingsgroepen.
Japan vernietigde tijdelijk het Britse machtsmonopolie maar bouwde zelf een imperialistisch regime.
Na de onafhankelijkheid moesten Maleisische leiders vervolgens een nieuwe samenleving bouwen bovenop een koloniale erfenis.
Volgens Joy Enait is dát de kern van het verhaal.
Niet:
> "Welke bevolkingsgroep is schuldig?"
Maar:
> "Hoe zijn historische machtsverhoudingen ontstaan, hoe hebben koloniale economische structuren etnische verschillen verdiept, en hoe werken die structuren vandaag nog door?"
En vervolgens de moeilijkste vraag:
> "Hoe bouw je een rechtvaardige samenleving waarin historische achterstelling wordt erkend zonder dat afkomst opnieuw bepaalt hoeveel waardigheid, kansen of politieke macht iemand krijgt?"
Volgens Joy Enait is dat uiteindelijk de diepste antikoloniale les van Maleisië:
de geschiedenis heeft de Maleier, Chinees, Indiër en de vele inheemse volkeren niet simpelweg tegenover elkaar gezet; koloniale economische en politieke structuren hebben bepaalde verschillen versterkt en er nieuwe machtsbetekenissen aan gegeven. Maar na dekolonisatie zijn deze gemeenschappen zelf historische actoren geworden die hun eigen toekomst blijven vormgeven.
Daarom moet volgens Joy Enait een werkelijk antikoloniale geschiedenis niet eindigen bij de vraag wie de kolonisator was, maar doorgaan naar de vraag wat mensen met de koloniale erfenis hebben gedaan — en hoe zij die erfenis kunnen veranderen.
